Nam Quốc tổ quốc là bài thơ của tác giả Lý hay Kiệt. Tương truyền trong giai đoạn sục sôi chiến tranh cùng giặc ngoại xâm, Lý thường Kiệt đã sáng tác nên bài xích thơ này. Tối ngày khuya thanh vắng, ông vẫn ở trong đền rồng thờ và cất giọng đọc bài bác thơ. Giọng hào hùng, hào khí chói lóa khiến cho quân giặc hoảng loạn. Sau đây như lời bài xích thơ, quân với dân ta đã thành công quân giặc.

Bạn đang xem: Nam quốc sơn hà của lý thường kiệt

*
Nam Quốc sơn hà là bài bác thơ của tác giả Lý thường Kiệt

Nam Quốc giang sơn – bạn dạng tuyên ngôn tự do đầu tiên của Việt Nam

Nam quốc giang sơn (chữ Hán: 南國山河) là 1 bài thơ thất ngôn tứ xuất xắc viết bởi văn ngôn không rõ tác giả. Đây là bài xích thơ khét tiếng trong lịch sử vẻ vang Việt Nam, được nhìn nhận là bạn dạng tuyên ngôn hòa bình đầu tiên của Việt Nam, khẳng định chủ quyền của nhà nỗ lực quyền Đại Việt trên những vùng đất của mình. Bài thơ được cho là bài thơ thần , vì chưng thần hiểu giúp Lê Hoàn kháng quân Tống năm 981 và Lý thường xuyên Kiệt kháng quân Tống năm 1077.

*

Tiếng thơ vang vọng khắp khu đất trời khiến quân giặc nổi loạn, lòng người việt nam lại chìm đắm vào ngọn lửa yêu thương nước. Lý thường xuyên Kiệt hiện giờ không phải đứng bên trên đài tuyên ngôn nhưng vẫn hoàn toàn có thể tuyên bố tự do đất nước.

Tên gọi

Bài thơ này vốn không có tên, tên gọi Nam quốc tô hà là vì những tín đồ biên biên soạn cuốn sách hợp tuyển thơ văn Việt Nam, tập 2 (sách do Nhà xuất bản Văn học xuất bạn dạng năm 1976) để ra, đem từ tứ chữ đầu vào câu thơ thứ nhất của bài bác thơ này (Nam quốc giang san Nam đế cư).

Tiếng thơ vang vọng khắp đất trời khiến quân giặc nổi loạn, lòng người việt lại say sưa vào ngọn lửa yêu nước

Văn bản

Bài thơ phái nam quốc đất nước có ít nhất là 35 dị bạn dạng sách với 8 dị bạn dạng thần tích. Thư tịch trước tiên có chép bài thơ này là sách Việt năng lượng điện u linh tập, song bạn dạng Nam quốc đất nước trong Việt năng lượng điện u linh tập không phải là bản được biết đến nhiều nhất, bạn dạng ghi vào Đại Việt sử cam kết toàn thư new là bạn dạng được nhiều người biết nhất. Đại Việt sử ký kết toàn thư là bộ chính sử đầu tiên có ghi chép bài xích thơ này.

Bản ghi vào Đại Việt sử ký toàn thư như sau:

南國山河南帝居,

截然分定在天書。

如何逆虜來侵犯,

汝等行看取敗虚。

Phiên âm Hán-Việt:

Nam quốc đất nước Nam đế cư

Tiệt nhiên phận định trên thiên thư

Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm

Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư

Bản dịch nghĩa của Võ Minh Hải:

Sông núi nước phái nam thì vua nước phái nam cai quản

Rõ ràng sẽ được phân chia tại sách trời

Cớ có tác dụng sao lũ giặc ngỗ ngược kia mang đến đây xâm phạm

Rồi đây chúng cất cánh sẽ thấy cùng nhận rước sự thua kém hoàn toàn

*
Bài thơ này vốn không có tên, tên gọi Nam quốc sơn hà là vì những fan biên soạn cuốn sách hợp tuyển thơ văn Việt Nam, tập 2 đặt

Bản dịch nghĩa của Nguyễn Tri Tài:

Sông núi nước Nam, vua nước phái nam ở,

Phân vị rạch ròi đang ghi vào sách trời.

Cớ sao bọn giặc bạo ngược đến xâm phạm,

Chúng bây rồi xem, vẫn chuốc đem thất tại rã tành.

Bản dịch nghĩa của Nguyễn Hùng Vĩ:

Sông núi nước Nam, phái mạnh đế quản ngại trị

Hiển nhiên vẫn định phận tại thiên thư

Cớ sao bọn giặc ngỗ ngược cho xâm phạm

Mà bọn chúng bay, coi ra, lại chịu bại ư?

Bản dịch của trần Trọng Kim:

Sông núi nước phái mạnh vua nam giới ở

Rành rành định phận ở sách trời

Cớ sao bè phái giặc thanh lịch xâm phạm

Chúng bay có khả năng sẽ bị đánh tơi bời.

Hãy cùng lắng nghe bài thơ được đọc để vang vọng hào khí chết giả trời hiện giờ nhé!

Lịch sử thành lập bài thơ nam Quốc sơn Hà

Trong chiến tranh Tống–Việt lần thiết bị nhất

Theo sách Lĩnh nam giới chích quái:

Năm Thiên Phúc nguyên niên hiệu vua Lê Đại Hành; Tống Thái Tổ không đúng Hầu Nhân Bảo, Tôn Toàn Hưng đựng quân thôn tính nước Nam. Hai bên đối lũy cùng nắm cự với nhau sinh sống sông Đồ Lỗ. Vua Lê Đại Hành mộng thấy nhì anh thần nhân nghỉ ngơi trên sông vái nhưng nói rằng họ là Trương Hống, Trương Hát xưa theo Triệu Việt Vương; nay xin cùng nhà vua đánh giặc để cứu giúp sinh linh. Vua Lê Đại Hành tỉnh giấc dậy lập tức đốt mùi hương khấn cầu thần giúp. Đêm ấy thấy một bạn dẫn đoàn âm binh áo trắng và một fan dẫn đoàn âm binh áo đỏ trường đoản cú phía Bắc sông Như Nguyệt mà lại cùng xông vào trại quân Tống nhưng mà đánh. Quân Tống khiếp hoàng, thần nhân tàng hình trên không, mập tiếng ngăm rằng:

“ phái nam quốc giang sơn Nam đế cư

Hoàng thiên dĩ định trên thiên thư

Như hà Bắc Lỗ lai xâm lược

Bạch thừa nhận phiên thành phá trúc dư.”

Quân Tống nghe thấy, xéo đánh đấm lên nhau chạy tan, thảm bại mà về. Vua Lê Đại Hành trở về ăn mừng, truy phong cho hai vị thần nhân, một là Tinh Mẫn Đại vương lập miếu thờ tại ngã tía sông Long Nhãn, hai là Khước Mẫn Đại vương, lập miếu sống ngã bố sông Nguyệt. Đa số các nhà nghiên cứu thống độc nhất vô nhị đề tên khuyết danh người sáng tác bài thơ. Riêng rẽ Lê mạnh Thát trong bài “Pháp Thuận và bài xích thơ thần nước phái nam sông núi” cho rằng tác giả bài thơ là Đỗ Pháp Thuận.

Các nhà nghiên cứu vừa mới đây thống nhất cách nhìn Nam quốc tổ quốc là bài bác thơ, xuất hiện thêm dưới thời Lê Đại Hành.

*

Trong cuộc chiến tranh Tống–Việt lần trang bị hai

Theo sách Đại Việt sử cam kết toàn thư

Năm 1076, Quách Quỳ, Triệu Tiết

Triệu Tiết

Triệu tiết (chữ Hán: 赵禼, 1026 – 1090), thương hiệu tự là Công Tài, tín đồ Y Chánh, Cung Châu , là tướng tá lĩnh, quan lại viên bên Bắc Tống trong lịch sử Trung Quốc. Triệu tiết từng có tác dụng Chiêu thảo phó sứ, theo Chiêu thảo sứ Quách Quỳ thôn tính Đại Việt. Sát trọn sự nghiệp của mình, Triệu Tiết bảo đảm biên giới phía t…

 đem quân 9 tướng, phù hợp với Chiêm Thành, Chân Lạp tấn công Đại Việt. Phía hai bên giao tranh sinh hoạt sông Như Nguyệt, một tối quân sĩ bỗng dưng nghe trong đền rồng Trương tướng tá quân tất cả tiếng hiểu to rằng:

“Nam quốc giang sơn Nam đế cư

Tiệt nhiên phân định trên thiên thư

Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm

Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư”

Sau này đúng như lời thơ, Lý hay Kiệt đánh bại quân Tống.

Theo sách Việt điện u linh – Chuyện Trương Hống với Trương Hát

 Thời nam Tấn Vương nhà Ngô đi đánh dẹp Lý Huy sinh hoạt Long Châu, đóng quân ở cửa Phù Lan, tối ngủ mộng thấy hai người kỹ vĩ, diện mạo khôi ngô đến ra mắt nhà vua và xin trợ chiến. đơn vị vua hỏi danh tính, họ vấn đáp rằng chúng ta là bạn bè vốn tín đồ Phù Lan, có tác dụng tướng của Triệu Việt Vương, Việt vương vãi bị Lý phái nam Đế đánh bại. Phái nam Đế có tác dụng lễ trọng ý hy vọng cho họ làm quan; nhị em chối từ, trốn vào núi Phù Long, nam Đế nhiều lần cho tất cả những người truy nã ko được, bắt đầu treo ngàn kim cương cầu người bắt. Hai anh em đều uống dung dịch độc mà lại chết. Thượng đế thương chúng ta vô tội mang đến làm Than Hà Long Quân Phó Sứ, tuần nhì sông Vũ Bình cùng Lạng Giang mang lại tận trên nguồn, hiệu là Thần Giang Phó Đô Sứ. Trước kia đã giúp vua Ngô Quyền vào chiến dịch Bạch Đằng.

Nam Tấn Vương thức giấc dậy new đem tế với khấn thần phò trợ. Kế tiếp Nam Tấn Vương chiến thắng trận, bình kết thúc quân Tây Long vua sai sứ phân tách chỗ lập đền rồng thờ, phần lớn phong làm cho Phúc Thần một phương, chiếu phong anh là Đại Đương Giang Đô Hộ Quốc Thần Vương, lập đền rồng ở cửa sông Như Nguyệt. Còn em là tiểu Đương Giang Đô Hộ Quốc Thần Vương, lập thường ở cửa ngõ sông nam Bình.

Thời vua Nhân Tông công ty Lý, binh Tống nam giới xâm kéo mang đến biên cảnh; vua sai Thái uý Lý thường Kiệt dựa bên bờ sông đóng cừ để cầm cố thủ. Một đêm kia quân sĩ nghe vào đền gồm tiếng ngâm to rằng:

“ Sông núi nhà Nam nam đế ở

Phân minh trời định trên thiên thư.

Cớ sao nghịch lỗ thanh lịch xâm phạm

Bọn chúng rồi đây đã bại hư.”

Quả nhiên quân Tống chưa đánh vẫn tan rã. Thần mộng rõ ràng, mảy lông gai tóc chẳng sai.

Xem thêm: Công Thức Viết Hoa Chữ Cái Đầu Trong Excel Đơn Giản Và Nhanh

*

Theo Bửu Diên Nguyễn-Phúc, Thị vàng anh Phạm (2003)

Năm 1076, hơn 30 vạn quân bên Tống (Trung Quốc) bởi Quách Quỳ chỉ đạo xâm lược Đại Việt (tên nước vn thời đó). Lý thường Kiệt lập phòng tuyến đường tại sông Như Nguyệt (sông Cầu) để chặn địch. Quân của Quách Quỳ đánh mang lại sông Như Nguyệt thì bị chặn. Nhiều trận quyết chiến ác liệt đã xẩy ra tại đây tuy nhiên quân Tống chẳng sao vượt được phòng con đường Như Nguyệt, đành đóng trại ngóng viện binh. Đang đêm, Lý thường xuyên Kiệt cho người vào thường thờ Trương Hống, Trương Hát sống phía nam bờ sông Như Nguyệt, giả làm thần gọi vang bài xích thơ trên. Nhờ thế lòng tin binh sĩ lên siêu cao. Lý thường Kiệt liền cho quân thừa sông, tổ chức một trận quyết chiến, đánh thẳng vào trại giặc. Phần bởi bất ngờ, phần vì sĩ khí quân Đại Việt vẫn lên, quân Tống kháng đỡ yếu ớt ớt, số bị chết, bị thương đã hơn quá nửa. Lý thường xuyên Kiệt liền cho những người sang nghị hòa, mở đường đến quân Tống rút quân về nước, duy trì vững phạm vi hoạt động nước Đại Việt (Việt Nam).

Ý nghĩa nhị câu thơ cuối và đối tượng người sử dụng của bài bác thơ

Trong câu thơ cuối của bài thơ phái mạnh quốc tô hà có đại trường đoản cú nhân xưng ngôi trang bị hai số nhiều “nhữ đẳng” 汝等. Vào các bản dịch thơ của bài xích thơ này tự nhữ đẳng các được dịch là chúng cất cánh hoặc bọn chúng mày. Theo Nguyễn Hùng Vĩ cùng Nguyễn đánh Phong “nhữ đẳng” 汝等 vào câu thơ cuối của bài xích thơ phái nam quốc giang sơn là chỉ quân Đại Việt, đối tượng của bài xích thơ là quân Đại Việt, không phải quân Tống, ý của hai câu thơ cuối của bài bác thơ là nguyên nhân quân giặc cho xâm phạm mà các ngươi (quân Đại Việt) lại cam lòng chịu thất bại.

Nam quốc tô hà

Nam quốc đất nước Nam đế cư,

Tiệt nhiên định phận tại thiên thư.

Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm,

Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư.

Dịch nghĩa

“Núi sông nước nam giới thì vua phái nam ở,

Cương giới đã ghi rành rành sống trong sách trời.

Cớ sao bè phái giặc bạo ngược cơ dám tới xâm phạm?

Chúng bay hãy hóng xem, thế nào thì cũng chuốc lấy bại vong.”

Tương truyền, năm 1077, rộng 30 vạn quân Tống vày Quách Quỳ chỉ đạo xâm lược Đại Việt. Lý hay Kiệt lập phòng tuyến đường tại sông Như Nguyệt (sông Cầu) để ngăn địch. Quân của Quách Quỳ đánh mang lại sông Như Nguyệt thì bị chặn. Nhiều trận chiến ác liệt đã xảy ra tại đây dẫu vậy quân Tống chẳng sao vượt được phòng tuyến đường Như Nguyệt, đành đóng trại ngóng viện binh. Đang đêm, Lý thường xuyên Kiệt cho tất cả những người vào đền rồng thờ Trương Hống, Trương Hát, sinh sống phía phái nam bờ sông, giả có tác dụng thần phát âm vang bài xích thơ trên. Nhờ vào thế niềm tin binh sĩ lên cực kỳ cao. Lý thường xuyên Kiệt liền mang đến quân thừa sông, tổ chức triển khai một trận quyết chiến tấn công thẳng vào trại giặc. Phần bởi bất ngờ, phần vì chưng sĩ khí quân Việt sẽ lên, quân Tống kháng đỡ yếu hèn ớt, số bị chết, bị thương sẽ quá nửa. Lý thường xuyên Kiệt liền cho người sang nghị hoà, mở đường mang lại quân Tống rút quân về nước, giành lại giang sơn, giữ vững giáo khu Đại Việt. Một trong những nhận định xem bài thơ này là bản tuyên ngôn chủ quyền đầu tiên của Việt Nam.

Bài thơ này ở trong truyền thuyết thần thoại về hai bằng hữu Trương Hống, Trương Hát. Có tài liệu gắn truyền thuyết thần thoại này với Lý thường xuyên Kiệt trong trận đánh chống quân Tống năm 1076, nhanh nhất có thể là Việt năng lượng điện u linh (Lý Tế Xuyên đời Trần), sau đó được rất nhiều sách sử khác như Đại Việt sử ký kết toàn thư, Việt sử tiêu án,… chép lại. Trong những lúc đó, sách Lĩnh phái mạnh chích quỷ quái (Trần núm Pháp đời Trần) lại gắn truyền thuyết thần thoại này với trận chiến chống quân Tống lần trước tiên thời tiền Lê của Lê Đại Hành năm 981, với văn bản như sau:

南國山河南帝居,

皇天已定在天書。

如何北虜來侵掠,

白刃翻成破竹餘。

Nam quốc sơn hà Nam đế cư,

‡ Hoàng thiên dĩ định ‡ tại thiên thư.

Như hà ‡ Bắc lỗ lai xâm ‡ lược,

Bạch thừa nhận phiên thành phá trúc dư.

(Sông núi nước phái mạnh thì vua phái nam ở.

Thượng đế vẫn định bởi vậy trong sách trời.

Cớ sao giặc phương Bắc lại sắp tới xâm lược,

Gươm sáng đã chém hết các ngươi chảy tành như chẻ tre.)

Ngoài ra, bài bác thơ còn tồn tại khoảng hơn 30 dị bản được chép trong số sử với sách khác nhau. Tiêu đề bài xích thơ bởi nhóm soạn Hợp tuyển thơ văn nước ta thêm.

*

Bản dịch của Lê Thước, phái nam Trân

“Núi sông phái mạnh Việt vua phái mạnh ở,

Vằng vặc sách trời phân tách xứ sở.

Giặc dữ cớ sao phạm cho đây?

Chúng mày độc nhất vô nhị định nên tan vỡ.”

Bản dịch của Nguyễn Đổng Chi

“Nước nam giới Việt tất cả vua nam giới Việt,

Trên sách trời phân chia biệt rành rành.

Cớ sao giặc dám hoành hành?

Rồi đây bay sẽ rã tành mang đến coi.”

Dị bản

“Nam quốc đất nước nam đế cư

Hoàng thiên dĩ định tại thiên thư

Như hà Bắc lỗ lai xâm phạm

Bạch dấn thiên thành phá trúc dư.”

Dị bản

“Nam quốc đất nước Nam đế cư

Hoàng thiên dĩ định tại thiên thư

Như hà Bắc lỗ lai xâm phạm,

Nhất trận phong ba tận tảo trừ.”

Bản dịch của Hoàng Xuân Hãn

“Sông núi nước Nam, vua nam ở,

Rành rành định phận trên sách trời.

Cớ sao bầy giặc lịch sự xâm phạm?

Chúng bay có khả năng sẽ bị đánh tơi bời.”

Nam Quốc tô Hà chính là bài thơ thần của Việt Nam. Khi bài bác thơ vang lên khiến cho ý chí phòng giặc của người việt sục sôi với quân giặc hoảng sợ. Dù qua bao nhiêu năm thì ngọn lửa ấy vẫn còn đó vang vọng trong lời bài thơ. Phái mạnh Quốc sơn Hà chủ yếu là bản tuyên ngôn hòa bình đầu tiên của Việt Nam.